Polska infrastruktura portowa wchodzi w nowy etap rozwoju. Z jednej strony Port Gdańsk potwierdza swoją pozycję jednego z najważniejszych organizmów gospodarczych kraju, z drugiej — na zachodnim krańcu wybrzeża rodzi się projekt, który może na nowo zdefiniować i wzmocnić polską gospodarkę morską.
Port Gdańsk — 40 miliardów złotych i efekt mnożnikowy
Najnowszy raport firmy doradczej PwC Polska nie pozostawia wątpliwości co do skali oddziaływania największego polskiego portu morskiego. Działalność Portu Gdańsk generuje średnio ponad 40 mld zł rocznych wpływów podatkowych do budżetu państwa — kwotę powiązaną przede wszystkim z obsługą ładunków przepływających przez gdańskie nabrzeża. Tylko w 2024 roku wpływy te sięgnęły 44,6 mld zł, co stanowiło 6,5 proc. całkowitych dochodów budżetowych. Dla zobrazowania skali: to suma porównywalna z kosztem ok. 100 tys. mieszkań dwupokojowych mieszkań.
Analiza PwC obejmuje cztery kluczowe obszary oddziaływania: rynek pracy, wkład w PKB, finanse publiczne i handel zagraniczny. Badacze zastosowali model Leontiefa, by uchwycić nie tylko bezpośredni efekt — aktywność firm operujących w porcie — ale także wpływ pośredni (łańcuch dostawców) i indukowany (wydatki konsumpcyjne pracowników napędzające dalszy wzrost). Wkład Portu Gdańsk w polski PKB oszacowano na 20,5 mld zł rocznie — wartość porównywalną z efektem ekonomicznym dużego, kilkusettysięcznego miasta.
Wymiar społeczny jest równie imponujący. W 2024 roku port wygenerował łącznie 83,7 tys. miejsc pracy w skali całego kraju, z czego ok. 16 tys. to stanowiska bezpośrednio portowe i operacyjne. Co trzecie miejsce pracy powiązane z portem powstaje poza jego bezpośrednim otoczeniem, a co dwudzieste miejsce pracy w województwie pomorskim jest związane z jego funkcjonowaniem. Dochody z pracy w porcie trafiają do blisko 70 tys. gospodarstw domowych — ich łączna wartość w 2024 roku wyniosła 8,1 mld zł. Działalność portu zapewnia utrzymanie ponad 209 tys. osób — liczba odpowiadająca zaludnieniu takich miast jak Częstochowa, Radom czy Toruń.
Port Gdańsk zamknął 2025 rok wynikiem 80,4 mln ton przeładowanych towarów, awansując na 6. pozycję w Unii Europejskiej i 8. na kontynencie. Pierwszy kwartał 2026 roku przynosi dalsze wzrosty — kilkunastoprocentowe w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego, co prezes Dorota Pyć określa jako „stabilny i dobry trend”.
Przylądek Pomerania — nowy filar polskiej gospodarki morskiej
Gdy Port Gdańsk umacnia swoją dominację na wschodnim wybrzeżu, na zachodnim krańcu polskiego Bałtyku krystalizuje się projekt o bezprecedensowej skali. Przylądek Pomerania — nowy port zewnętrzny w Świnoujściu — to przedsięwzięcie, które może zmienić mapę europejskiej logistyki kontenerowej.
Założenia robią wrażenie nawet w kontekście międzynarodowym: 186 hektarów nowego lądu utworzonego na zalądowionym obszarze Zatoki Pomorskiej, blisko 3 km nowych nabrzeży z falochronem zintegrowanym, basen portowy o głębokości 17 metrów i 70-kilometrowy tor podejściowy. Sercem inwestycji będzie głębokowodny terminal kontenerowy — nabrzeże o długości 1,3 km, zdolność przeładunkowa 2 mln TEU rocznie i możliwość jednoczesnej obsługi trzech statków, w tym dwóch 400-metrowych oceanicznych kontenerowców.
Projekt stanowi radykalną rewizję wcześniejszych planów, które — jak wskazuje wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka — były wadliwe i nieracjonalne. Poprzednia koncepcja zakładała jedynie 70 ha powierzchni i głębokość basenu na poziomie 14,5 m, co wykluczało przyjmowanie największych jednostek. Obecna wizja, opracowana od podstaw, podnosi parametry do poziomu umożliwiającego dołączenie do europejskiej portowej „ligi mistrzów”, jak ujął to prezes Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście Jarosław Siergiej.
Łączny koszt infrastruktury morskiej i lądowej szacowany jest na ok. 10 mld zł. Sam Zarząd Morskich Portów Szczecin-Świnoujście odpowiada za zakres o wartości ok. 1,5 mld zł, a w budżecie państwa zabezpieczono ponad 7 mld zł na pogłębienie toru podejściowego, budowę basenu portowego, węzłów drogowych i kolejowych. Na rozwój gospodarki morskiej w 2026 roku rząd przeznaczył rekordowe 2,4 mld zł, z czego blisko pół miliarda wesprze bezpośrednio budowę terminala kontenerowego. Dodatkowe 650 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy trafi na modernizację linii kolejowej Nadodrzanka, łączącej Świnoujście z południem Polski i dalej z Europą Środkową.
Inwestycja realizowana będzie wyłącznie przez polskie podmioty państwowe. Pierwsze prace przygotowawcze ruszyły w 2026 roku, a zakończenie budowy falochronu zintegrowanego i pierwszej części terminala planowane jest na przełomie 2029 i 2030 roku. Realizacja wymaga m.in. wydobycia ponad 20 mln ton piasku do zalądowienia terenu oraz 19 mln ton urobku z pogłębiania toru i basenu.
Jeżeli nowy port w Świnoujściu będzie generował przybliżone liczby jak port w Gdańsku,, Polska, Pomorze Zachodnie oraz Świnoujście zyskają dzięki Przylądkowi Pomerania potężne narzędzie do rozwoju gospodarczego.
Dwa porty, jedna strategia
Przylądek Pomerania nie jest pomyślany jako konkurencja dla Gdańska czy Gdyni, lecz jako uzupełnienie ich potencjału — element spójnego systemu portowego obejmującego całe polskie wybrzeże. Gdańsk dominuje na osi wschód–południe, obsługując przede wszystkim rynki skandynawskie, bałtyckie i transgraniczne połączenia kontenerowe. Świnoujście ma stworzyć zachodni korytarz transportowy, oparty na infrastrukturze portowej, drodze ekspresowej S3, linii kolejowej E-59 i perspektywicznie Odrzańskiej Drodze Wodnej, obsługując zaplecze Europy Środkowej — Niemcy, Czechy, Słowację, Austrię i Węgry.
Dane z raportu PwC na temat Portu Gdańsk pokazują, jaki potencjał ekonomiczny niesie ze sobą dobrze funkcjonująca infrastruktura portowa — tysiące miejsc pracy, miliardy w budżecie, efekt mnożnikowy sięgający setek tysięcy gospodarstw domowych. Jeśli Przylądek Pomerania zrealizuje swoje założenia w terminie, za kilka lat Polska będzie dysponowała dwoma głębokowodnymi hubami kontenerowymi na przeciwległych krańcach wybrzeża — systemem portowym o sile, z którą będą się liczyć najwięksi gracze europejskiej logistyki.
Źródła: Raport PwC Polska „Analiza wpływu Portu Gdańsk na gospodarkę miasta, regionu i kraju” (2025); komunikaty Ministerstwa Infrastruktury i ZMPSiŚ dot. projektu Przylądek Pomerania; portale branżowe: GospodarkaMorska.pl, IntermodalNews, PortalMorski.pl, Radio Gdańsk.
