130 milionów metrów sześciennych materiału do wydobycia z dna Bałtyku, 186 hektarów nowego lądu i możliwość obsługi statków o ładowności nawet 200 tysięcy ton. Tak w liczbach wygląda projekt Przylądka Pomerania – jednej z największych inwestycji hydrotechnicznych w historii Polski. O skali przedsięwzięcia, technologii prac i harmonogramie budowy opowiada Wojciech Zdanowicz, dyrektor Urzędu Morskiego w Szczecinie.
Największa inwestycja morska w historii Polski
Budowa przylądka Pomerania oraz nowego portu kontenerowego w Świnoujściu to projekt o skali, której dotąd nie realizowano w polskiej gospodarce morskiej. W ramach inwestycji powstanie 186 hektarów nowego lądu, z czego około 70 hektarów zajmie terminal kontenerowy, a pozostała część zostanie przeznaczona na infrastrukturę portową i zintegrowany falochron.
Kluczowym elementem przedsięwzięcia będzie również pogłębienie toru podejściowego i przygotowanie nowych akwenów portowych. Skala prac jest ogromna – z dna Bałtyku trzeba będzie wydobyć około 130 milionów metrów sześciennych urobku.
Dla porównania: dotychczas największą inwestycją Urzędu Morskiego w Szczecinie było pogłębienie toru wodnego Świnoujście–Szczecin do 12,5 metra. Wtedy wydobyto około 24 milionów metrów sześciennych materiału. Nowy projekt oznacza więc ponad sześciokrotnie większą skalę robót.
Dlaczego potrzebne jest 17 metrów głębokości?
Jednym z kluczowych parametrów przyszłego portu będzie głębokość toru wodnego wynosząca 17 metrów. Jak podkreślają specjaliści, nie jest to żaden przejaw przesadnych ambicji, lecz konieczność wynikająca z rozwoju światowej żeglugi.
Większa głębokość toru pozwala na obsługę znacznie większych jednostek. Dziś statki wpływające do portów regionu mogą przewozić około 50 tysięcy ton ładunku. Po zakończeniu inwestycji port będzie przygotowany na statki transportujące nawet 150–200 tysięcy ton.
To ogromna różnica z punktu widzenia ekonomii transportu morskiego – większy statek oznacza bowiem niższe koszty przewozu jednej tony ładunku i większą konkurencyjność portu.
6 pogłębiarek jednocześnie
Realizacja tak dużego projektu wymaga zaangażowania specjalistycznego sprzętu. W czasie najintensywniejszych prac na akwenie będzie pracować jednocześnie około pięciu–sześciu pogłębiarek.
Ich zadaniem będzie wydobywanie materiału z dna morza oraz jego transport na miejsce budowy nowego lądu. Urobek nie będzie wywożony daleko – zostanie wykorzystany do formowania przylądka Pomerania i infrastruktury portowej. Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć transport, emisję spalin oraz czas realizacji inwestycji.
Nowy ląd na Bałtyku
Jednym z najbardziej spektakularnych elementów projektu będzie powstanie zupełnie nowego fragmentu lądu na Bałtyku. Przylądek Pomerania ma mieć 186 hektarów powierzchni, co oznacza obszar porównywalny z dużą dzielnicą miasta.
To właśnie tam powstanie nowoczesny terminal kontenerowy w porcie zewnętrznym Świnoujścia, który ma stać się jednym z kluczowych punktów logistycznych na południowym Bałtyku.
Port i turystyka mogą istnieć obok siebie
Wraz z rozwojem inwestycji pojawiają się również pytania o wpływ portu na środowisko i turystyczny charakter Świnoujścia. Eksperci podkreślają jednak, że podobne rozwiązania funkcjonują w wielu portach Europy Zachodniej, gdzie infrastruktura portowa sąsiaduje z plażami i popularnymi kurortami.
Terminal kontenerowy jest przy tym uznawany za jedną z najmniej uciążliwych form działalności portowej w porównaniu np. z terminalami masowymi.
Każdy etap inwestycji przechodzi również szczegółowe procedury środowiskowe i konsultacje społeczne.
Harmonogram: port gotowy około 2030 roku
Według obecnych założeń procedury przetargowe i środowiskowe mają zakończyć się w najbliższych latach. Jeśli harmonogram zostanie utrzymany, pierwsze duże prace budowlane mogą rozpocząć się pod koniec 2027 roku lub na początku 2028 roku.
Uruchomienie terminala kontenerowego planowane jest na przełomie 2029 i 2030 roku.
Realizacja projektu ma znacząco zwiększyć możliwości przeładunkowe polskich portów i wzmocnić pozycję kraju w międzynarodowym handlu morskim.
