W ostatnich dniach w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje sugerujące, że budowa Przylądka Pomerania wiąże się z „ukrywanymi dokumentami” i rzekomymi zagrożeniami środowiskowymi. Sprawa jest znacznie mniej sensacyjna, niż próbuje się ją przedstawić.
Projekt budowy Terminala Kontenerowego – nowego, głębokowodnego portu w Świnoujściu – od początku realizowany jest w sposób jawny, w oparciu o obowiązujące przepisy i przy zachowaniu restrykcyjnych norm środowiskowych.
Przypomnijmy: mówimy o inwestycji obejmującej m.in. budowę nowego lądu w obszarze morskim, z terminalem zdolnym do obsługi największych kontenerowców mogących wchodzić na Bałtyk, z pełnym zapleczem kolejowym i drogowym. To jeden z największych projektów infrastrukturalnych na polskim wybrzeżu. Skala wymaga odpowiedzialności – i tak właśnie do niej podchodzimy. Wszystko odbywa się zgodnie z prawem. I to jest fakt.
Ekologia: deklaracje poparte działaniem
Terminal kontenerowy ma być najbardziej ekologicznym portem na Bałtyku.
Zgodnie z założeniami projektu:
- zastosowane zostaną zeroemisyjne technologie przeładunkowe,
- powstanie system zasilania statków z lądu (onshore power supply), ograniczający emisję spalin i hałasu,
- infrastruktura będzie projektowana z uwzględnieniem monitoringu środowiskowego i zabezpieczeń przeciwerozyjnych.
Cały proces inwestycyjny od początku jest prowadzony z uwzględnieniem jak najmniejszej ingerencji w środowisko. Na lądzie teren inwestycyjny to ok. 50 ha. Inwestor wybrał wariant najmniej ingerujący w środowisko przyrodnicze. Szczegółowe inwentaryzacje gatunków roślin i zwierząt pozwoliły określić organom opiniującym i uzgadniającym proces inwestycji zakres przyrodniczych działań kompensacyjnych, do których inwestor został zobligowany. Zakres tych działań został przedstawiony i pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Europejską.
Konsekwentnie wypełniamy te zobowiązania. Prace kompensacyjne rozpoczęły się w roku 2024 poprzez montaż setek budek lęgowych dla ptaków, schronień dla nietoperzy oraz platform dla bielika i puchacza. W roku 2025 specjaliści przenieśli z terenu inwestycji cenne gatunki roślin w rejon wydm pasa technicznego Urzędu Morskiego w Szczecinie w obszarze Natura 2000 Wolin i Uznam na granicy polsko – niemieckiej. Dodatkowo zabezpieczono nasiona, które będą wykorzystane do odtworzenia siedlisk w kolejnych latach oraz do stworzenia stref ekotonowych w rejonie inwestycji. Kroki te będą realizowane zgodnie z zakresem zatwierdzonym przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w szczegółowych programach działań kompensacyjnych, polegających m.in. na usuwaniu ekspansywnych i inwazyjnych gatunków oraz nasadzeniu gatunków pożądanych i chronionych.
O stopniu realizacji działań kompensacyjnych cyklicznie informowane są organy administracji krajowej tj. RDOŚ, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz Komisja Europejska.
Zabiegi realizowane przez inwestora to nie tylko odtwarzanie siedlisk, w które ingeruje inwestycja, ale również działania mające na celu poprawę stanu przyrody siedlisk sąsiednich. Wszystkie są realizowane z udziałem doświadczonych botaników i zoologów.
Prawo i procedury – bez skrótów
Inwestycja realizowana jest zgodnie ze specustawą z 9 sierpnia 2019 r. o inwestycjach w zakresie budowy portów zewnętrznych. Oznacza to konieczność uzyskania:
- decyzji środowiskowej,
- decyzji lokalizacyjnej,
- pozwolenia na budowę.
W przypadku utworzenia drogi tymczasowej do budowy infrastruktury terminala zgodę na usunięcie drzew wydał Wojewoda Zachodniopomorski w ramach pozwolenia na budowę. Inwestor zawarł również wymagane przepisami prawa porozumienie z Lasami Państwowymi.
Konsultacje społeczne – nie fikcja
Konsultacje społeczne były prowadzone w ramach procedury wydania decyzji środowiskowej. Odbyły się również spotkania konsultacyjne z mieszkańcami i władzami Świnoujścia. Od początku komunikujemy zakres inwestycji, jej skalę oraz potencjalne oddziaływania. Można mieć wątpliwości i pytania. To naturalne przy projekcie tej wielkości. Nie jest jednak uczciwe przedstawianie publicznie dokumentów jako „sensacyjnych odkryć”, jeśli są one elementem standardowej procedury administracyjnej.
Każda inwestycja ingeruje w środowisko
To trudny, ale uczciwy punkt: każda duża inwestycja infrastrukturalna ingeruje w środowisko.
Tak było przy budowie drogi S3 przez tereny Wolińskiego Parku Narodowego. Tak było przy budowie tunelu w Świnoujściu. Tak jest przy kolejnych inwestycjach hotelowych w mieście.
Pytanie powinno brzmieć czy inwestor:
- działa w granicach prawa,
- wykonuje pełne analizy oddziaływania,
- realizuje kompensacje środowiskowe,
- podlega wieloletniemu monitoringowi po zakończeniu budowy.
W przypadku Terminala Kontenerowego odpowiedź na wszystkie cztery pytania brzmi: tak.
Odpowiedzialność zamiast emocji
Rozumiemy ekologiczne wymogi współczesnego świata. Rozumiemy też emocje związane z projektem w mieście o silnej tożsamości turystycznej. Ale odpowiedzialna debata publiczna powinna opierać się na faktach.
Mieszkańcy Świnoujścia mają prawo znać pełny obraz sytuacji – zarówno potencjalne oddziaływania, jak i skalę działań ochronnych, które już zostały podjęte i które będą podejmowane w przyszłości.
Dlatego będziemy konsekwentnie informować o kolejnych etapach projektu i odpowiadać na pytania.
